PL EN
ARTYKUŁ NAUKOWY
Dostęp do informacji o stanie zdrowia pacjenta pozostającego w związku jednopłciowym
 
 
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet Warszawski
 
 
Data nadesłania: 03-09-2025
 
 
Data ostatniej rewizji: 03-09-2025
 
 
Data akceptacji: 03-09-2025
 
 
Data publikacji: 27-07-2026
 
 
Autor do korespondencji
Filip Pańczyk
Uniwersytet Warszawski
 
 
PPM 2026;8(1):123-153
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Dostęp do informacji o stanie zdrowia stanowi jedno z najważniejszych praw pacjenta, respektujące jego godność oraz autonomię w podejmowaniu decyzji o leczeniu. Równocześnie uzyskanie informacji o stanie zdrowia pacjenta jest niezwykle ważne dla jego bliskich. Gdy jest przytomny, może swobodnie upoważniać do odbioru informacji medycznych inne osoby. Sytuacja komplikuje się jednak, gdy pacjent jest nieprzytomny bądź niezdolny do zrozumienia znaczenia informacji. W takim przypadku zastosowanie znajduje przepis upoważniający do uzyskania informacji osobę bliską pacjenta. Nierzadko zdarza się, że wskutek niewłaściwego rozumienia tego pojęcia odmawia się udzielenia informacji partnerowi lub partnerce pacjenta tej samej płci. W ramach artykułu poddano analizie przepisy dotyczące możliwości uzyskania informacji o stanie zdrowia pacjenta. Refleksji poddano również zakres podmiotowy pojęcia „osoba bliska”, wykazując, iż różnica płci jest irrelewantna dla możliwości udzielenia informacji. Oceniając krytycznie niedostatki w obecnie obowiązujących regulacjach, sformułowano postulaty de lege ferenda.
REFERENCJE (57)
1.
Bachera E., Smółka B., Prawo do udostępnienia dokumentacji medycznej oraz informacji o stanie zdrowia osobom żyjącym w związku nieformalnym – potrzeba uregulowań prawnych?, [w:] U. Drozdowska, A. Wnukiewicz-Kozłowska (red.), Prawa pacjenta, Warszawa 2016.
 
2.
Bączyk-Rozwadowska K., Prawo pacjenta do informacji według przepisów polskiego prawa medycznego, „Studia Iuridica Toruniensia” t. IX/2011.
 
3.
Boratyńska M., Autonomia pacjenta a granice upoważnienia osoby bliskiej i zaufanej, „Prawo i Medycyna” nr 1/2014.
 
4.
Boratyńska M., Konieczniak P., Standardy wykonywania zawodu lekarza, [w:] M. Boratyńska, P. Konieczniak (red.), Regulacja prawna czynności medycznych. System Prawa Medycznego. Tom II. Część 1, Warszawa 2019.
 
5.
Boratyńska M., Obowiązek czy dobrowolność wyjawienia tajemnicy lekarskiej, „Białostockie Studia Prawnicze” nr 2/2020.
 
6.
Boratyńska M., Wolny wybór. Gwarancje i granice prawa pacjenta do samodecydowania, Warszawa 2012.
 
7.
Bosek L., art. 3, [w:] L. Bosek (red.), Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Komentarz, Warszawa 2020.
 
8.
Bosek L., Zagadnienia ogólne praw pacjenta, [w:] M. Safjan, L. Bosek (red.), System Prawa Medycznego. Tom 1. Instytucje Prawa Medycznego, Warszawa 2018.
 
9.
Burdzik M., Nowak A., Chowaniec C., Tajemnica lekarska w świetle nowelizacji kodeksu postępowania karnego z 10.06.2016 r., „Państwo i Prawo” nr 9/2019.
 
10.
Caban Ł., art. 31, [w:] M. Kopeć (red.), Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Komentarz, Warszawa 2016.
 
11.
Chmielowiec B., Puścion M., Adamski J., Goworski A., Znajomość praw pacjenta wśród przedstawicieli zawodów medycznych, „Journal of Modern Science” nr 1/2025.
 
12.
Drapalska-Grochowicz M., O tym, jak ustawodawca ujmuje bliskie relacje w polskim prawie medycznym, „Przegląd Prawa Medycznego” nr 3/2020.
 
13.
Dudzińska A., Wymagana informacja udzielana pacjentowi, „Państwo i Prawo” nr 8/2008.
 
14.
Dukiet-Nagórska T., Autonomia pacjenta a polskie prawo karne, Warszawa 2008.
 
15.
Glen P., Prawo do informowania, [w:] M. Jendra (red.), Ochrona danych medycznych i osobowych pacjentów, wyd. 4, Warszawa 2017.
 
16.
Góralczyk K., Prawo innych osób do informacji o stanie zdrowia oraz decydowania o badaniu pacjenta w ustawodawstwie polskim, [w:] U. Drozdowska, A. Wnukiewicz-Kozłowska (red.), Prawa pacjenta, Warszawa 2016.
 
17.
Haberko J., Pojęcie osoby bliskiej w prawie cywilnym, „Przegląd Sądowy” nr 3/2011.
 
18.
Haberko J., Prawnomedyczne relacje rodzice-dziecko-pacjent, [w:] M. Łączkowska-Porawska (red.), Dziecko – rodzice – państwo w kontekście świadczeń zdrowotnych, edukacyjnych i przemocy domowej, Warszawa 2020.
 
19.
Haberko J., Udzielanie informacji o stanie zdrowia dziecka a poszanowanie prawa do samostanowienia i prywatności małoletniego pacjenta, „Białostockie Studia Prawnicze” nr 2/2020.
 
20.
ILGA Europe, 2025 Rainbow Map, https://rainbowmap.ilga-europe....
 
21.
Informacja dla rodzin i osób bliskich Pacjentów leczonych w oddziałach COVID-19, https://www.szpital.sosnowiec.....
 
22.
Jabłońska M., Tajemnica medyczna a prawo osoby bliskiej pacjenta do informacji medycznej – przyczynek do dyskusji, „Białostockie Studia Prawnicze” nr 2/2020.
 
23.
Janiszewska B., art. 9, [w:] L. Bosek (red.), Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Komentarz, Warszawa 2020.
 
24.
Janiszewska B., Obowiązki informacyjne lekarza, [w:] M. Safjan, L. Bosek (red.), System Prawa Medycznego. Tom 1. Instytucje Prawa Medycznego, Warszawa 2018.
 
25.
Janiszewska B., Ochrona poufności pacjenta z perspektywy prawa cywilnego, „Białostockie Studia Prawnicze” nr 2/2020.
 
26.
Karkowska D., art. 3, [w:] D. Karkowska (red.), Prawa pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta. Komentarz, Warszawa 2021.
 
27.
Karkowska D., Kmieciak B., art. 9, [w:] D. Karkowska (red.), Prawa pacjenta i Rzecznik Praw Pacjenta. Komentarz, Warszawa 2021.
 
28.
Karniej P., Pietrzykowski Ł., Dissen A., Juarez-Vela R., Kulińska J., Czapla M., Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender (LGBT) Clinical Competence of Medical Professionals in Poland, „Sexuality Research and Social Policy” 2025, https://doi.org/10.1007/s13178....
 
29.
Knut P. (red.), Prawa osób LGBT w Polsce – orzecznictwo, Warszawa 2015.
 
30.
Kowalczyk R., Rodzinka M., Krzystanek M. (red.), Zdrowie LGBT. Przewodnik dla kadry medycznej, Warszawa 2016.
 
31.
Kowalska A., Zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta, „Studia Prawnoustrojowe” t. 48/2020.
 
32.
Kubiak R., Karnoprawna ochrona danych medycznych, „Białostockie Studia Prawnicze” nr 2/2020.
 
33.
Malczewska M., art. 31, [w:] E. Zielińska (red.), Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2022.
 
34.
Mazurczak A., Dyskryminacja ze względu na orientację seksualną w obszarze opieki zdrowotnej w badaniach Rzecznika Praw Obywatelskich, [w:] M. Rodzinka (red.), Raport z seminarium Zjawisko dyskryminacji pacjentów LGBT, Warszawa 2014.
 
35.
Ministerstwo Zdrowia uznaje pary jednopłciowe, https://kph.org.pl/ministerstw....
 
36.
Mizielińska J., Abramowicz M., Stasińska A., Rodziny z wyboru w Polsce. Życie rodzinne osób nieheteronormatywnych, Warszawa 2014.
 
37.
Morawski L., Zasady wykładni prawa, Toruń 2006.
 
38.
Mulak A., Społeczność LGBTQIA w Polsce. Raport z badań, Warszawa 2015.
 
39.
Pajączkowski H. (red.), Promowanie włączającej i kompetentnej opieki zdrowotnej dla osób LGBTI, Warszawa 2020.
 
40.
Pańczyk F., Strefy wolne od ideologii LGBT a konstytucyjne prawa i wolności jednostki, [w:] A. Fortuna (red.), Konstytucyjne wolności i prawa człowieka, Warszawa 2021.
 
41.
Pańczyk F., Transkrypcja zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci, [w:] A. Jakubowski, J. Piecha (red.), Prawo administracyjne w obliczu przemian cywilizacyjnych, Warszawa 2024.
 
42.
Pawliczak J., Zarejestrowany związek partnerski a małżeństwo, Warszawa 2014.
 
43.
Pawłowski L., Osoba bliska w procesie udzielania świadczeń zdrowotnych a obowiązki lekarza – aspekty prawne (część 2), „Forum Medycyny Rodzinnej” nr 4/2014.
 
44.
Petzel J., Rachunek zdań, [w:] S. Lewandowski (red.), Logika dla prawników, wyd. 13, Warszawa 2022.
 
45.
Poniat R., Skowrońska M., Dyskryminacja i odmienne/gorsze traktowanie osób LGBT+, [w:] M. Winiewski, M. Świder (red.), Sytuacja społeczna osób LGBTA w Polsce. Raport za lata 2019-2020, Warszawa 2021.
 
46.
Równe traktowanie pacjentów – osoby nieheteroseksualne w opiece zdrowotnej, raport z serii Zasada równego traktowania. Prawo i praktyka nr 14, Biuletyn Rzecznika Praw Obywatelskich nr 7/2014, Warszawa 2014.
 
47.
Safjan M., Prawo i medycyna. Ochrona praw jednostki a dylematy współczesnej medycyny, Warszawa 1998.
 
48.
Świderska M., Tajemnica medyczna za życia i po śmierci pacjenta oraz pozycja prawna osób bliskich przy jej ujawnianiu, [w:] D. Wetoszka (red.), Prawo rodzinne, Warszawa 2022.
 
49.
Świderska M., Zadośćuczynienie z tytułu naruszenia dóbr osobistych w związku z ujawnieniem tajemnicy medycznej, „Białostockie Studia Prawnicze” nr 2/2020.
 
50.
Tymiński R., Informacja lekarska w praktyce, Kraków 2012.
 
51.
Vachev V., art. 16, [w:] O. Nawrot (red.), Kodeks Etyki Lekarskiej. Komentarz, Warszawa 2021.
 
52.
Wąsik M., Związki osób tej samej płci. Konsekwencje braku regulacji w prawie polskim, Warszawa 2024.
 
53.
Wierzchoń Z., Wykonuję zawód lekarz, lekarz dentysta. Komentarz do ustawy. Kodeks Etyki Lekarskiej, Brzezia Łąka 2017.
 
54.
Więckiewicz K., Godzisz P., Health, [w:] P. Godzisz, P. Knut (red.), LGBTI rights in Poland, Warszawa 2018.
 
55.
Wojewoda M., Małżeństwa jednopłciowe i związki partnerskie w polskim rejestrze stanu cywilnego?, „Studia Prawno-Ekonomiczne” t. CIII/2017.
 
56.
Wołoszyn-Cichocka A., Ochrona praw pacjenta. Studium publicznoprawne, Lublin 2017.
 
57.
Zieliński G., Graczyk M., Łabuś-Centek M., Leśniak W.K., Dzierżanowski T., Wybrane problemy prawne osób nieheteronormatywnych (LGBT+) w opiece paliatywnej, „Medycyna Paliatywna” nr 3/2021.
 
eISSN:2719-3748
ISSN:2657-8573
Journals System - logo
Scroll to top