ARTYKUŁ NAUKOWY
Refleksje nad prawem pacjenta do świadczeń zdrowotnych na przykładzie chorych na zespół przewlekłego zmęczenia
1
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Data publikacji: 31-12-2025
PPM 2025;7(4):65-90
SŁOWA KLUCZOWE
świadczenie zdrowotnepacjentprawa pacjentaencefalopatia mialgiczna (ME) /zespół przewlekłego zmęczenia (CFS)
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Artykuł analizuje sytuację pacjentów z zespołem przewlekłego zmęczenia (ME/CFS) w kontekście realizacji prawa do świadczeń zdrowotnych w polskim systemie ochrony zdrowia. Choroba ta, mimo ciężkiego przebiegu i znaczącego wpływu na jakość życia, pozostaje niedostatecznie rozpoznana w systemie prawnym i organizacyjnym, m.in. z powodu braku jednoznacznej praktyki kodowania ICD-10. Brak odpowiednich regulacji i dedykowanych procedur skutkuje ograniczeniem dostępu pacjentów do diagnostyki, leczenia i rehabilitacji, co narusza konstytucyjną zasadę równego dostępu do opieki zdrowotnej. W artykule zwrócono uwagę na możliwe naruszenia praw pacjenta oraz brak widoczności problemu w systemie sprawozdawczości NFZ.
REFERENCJE (21)
1.
Brenna E., Araja D., Pheby D.F.H., Comparative Survey of People with ME/CFS in Italy, Latvia, and the UK: A Report on Behalf of the Socioeconomics Working Group of the European ME/CFS Research Network (EUROMENE), Medicina, 2021 r., Nr 57(3):300, s.8, doi: 10.3390/medicina57030300.
2.
Broż O., Podolak A., Wybrane elementy prawne wpływające na system ochrony zdrowia, Ius et Administratio, 2023 r., Nr 4 (53), doi: 10.15584/iuseta.2023.4.2.
4.
Frischhut M. , Levaggi R. , Patient mobility in the context of austerity and an enlarged EU: The European Court of Justice's ruling in the Petru Case, Health Policy, 2015 r., Nr 119 (10), doi: 10.1016/j.healthpol.2015.07.002.
5.
Garlicki L., Zubik M. (red.), Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2016 r.
6.
Guy M., Towards a European Health Union: What Role for Member States?, European Journal of Risk Regulation, 2020 r., Nr 11(4), doi: 10.1017/err.2020.77.
7.
Hvidberg M.F., Schouborg Brinth L., Olesen A. V, Petersen K. D, Ehlers L., The Health-Related Quality of Life for Patients with Myalgic Encephalomyelitis / Chronic Fatigue Syndrome (ME/CFS), PLOS One, 2015 r., Nr 10 (7), e0132421, doi: 10.1371/journal.pone.0132421.
8.
Kujawski S., Słomko J., Godlewska B. R., Cudnoch‑Jędrzejewska A., Murovska M., Newton J. L., Sokołowski Ł., Zalewski P., Combination of whole body cryotherapy with static stretching exercises reduces fatigue and improves functioning of the autonomic nervous system in Chronic Fatigue Syndrome; Journal of Translational Medicine, 2022 r., 20(1): 273., doi: 10.1186/s12967-022-03460-1.
9.
Melby L., Nair R. Das., We have no services for you… so you have to make the best out of it’: A qualitative study of Myalgic Encephalomyelitis/ Chronic Fatigue Syndrome patients’ dissatisfaction with healthcare services, Health Expectations, 2023 r., Nr 27, doi: 10.1111/hex.13900.
10.
Missailidis D., Annesley S.J., Fisher P.R., Pathological Mechanisms Underlying Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome, Diagnostics (Basel), 2019 r., 9(3):80, doi: 10.3390/diagnostics9030080.
11.
Mroczek M., Dlaczego wprowadzanie ICD-11 tyle trwa?, Remedium, https://remedium.md/publikacje...? (dostęp 10.07.2025).
12.
Nacul L., Authier F.J., Scheibenbogen C., Lorusso L., Helland I.B., Martin J.A., Sirbu C.A., Mengshoel A.M., Polo O., Behrends U., Nielsen H., Grabowski P., Sekulic S., Sepulveda N., Estévez-López F., Zalewski P., Pheby D.F.H., Castro-Marrero J., Sakkas G.K., Capelli E., Brundsdlund I., Cullinan J., Krumina A., Bergquist J., Murovska M., Vermuelen R.C.W., Lacerda E.M, European Network on Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome (EUROMENE): Expert Consensus on the Diagnosis, Service Provision, and Care of People with ME/CFS in Europe, Medicina, 2021 r.; 57(5):510, s. 2. doi: 10.3390/medicina57050510.
13.
Nowicki M. A., Panaitescu przeciwko Rumunii - wyrok ETPC z dnia 10 kwietnia 2012 r., skarga nr 30909/06, [w:] M.A. Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 2012r., LEX, 2013 r.
14.
Sakowicz M., Jagielska B., Bodnar L., Jaroszyński J., Krzakowski M., Implementation of the Polish version of the 11th revision of the International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems (ICD-11): importance for oncology, Oncol Clin Pract 2023 r.; Nr 19(5), doi: 10.5603/OCP.2023.0032.
15.
Seitz C., The European Health Union and the protection of public health in the European Union: Is the European Union prepared for future cross-border health threats? ERA Forum. 2023 r.; Nr 23(4), doi: 10.1007/s12027-023-00732-1.
16.
Słomko J., Newton J.L., Kujawski S., Tafil-Klawe M., Klawe J., Staines D., Marshall- Gradisnik S., Zalewski P., Prevalence and characteristics of chronic fatigue syndrome/myalgic encephalomyelitis (CFS/ME) in Poland: a cross-sectional study, BMJ Open, 2019 r., Nr 9(3), doi: 10.1136/bmjopen-2018-023955.
17.
Smyth N.J., Blitshteyn S., Language Matters: What Not to Say to Patients with Long COVID, Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome, and Other Complex Chronic Disorders, International Journal of Environmental Research and Public Health, 2025 r., Nr 22(2): 275, doi: 10.3390/ijerph22020275.
18.
Stelmach M., W strategii na najbliższe lata RPP zapowiada walkę z medycznymi „szarlatanami”; 26.10.2024 r. https://www.prawo.pl/zdrowie/s... (dostęp: 10.07.2025 r.).
19.
Strand E. B., Nacul L., Mengshoel A. M., Helland I. B., Grabowski P., Krumina A., Alegre-Martin J., Efrim-Budisteanu M., Sekulic S., Pheby D., Sakkas G. K., Sirbu C. A., Authier F. J., Myalgic encephalomyelitis/chronic fatigue Syndrome (ME/CFS): Investigating care practices pointed out to disparities in diagnosis and treatment across European Union, PLoS ONE, 2019 r., Nr 14 (12), doi: 10.1371/journal.pone.0225995.
20.
Wyrok Sądu Rejonowego w Szczecinie, IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 26.06.2019 r., sygn. IX U 275/18 niepubl.
21.
Zdyb M., Istota prawa do ochrony zdrowia w świetle art. 68 Konstytucji RP ze szczególnym uwzględnieniem art. 68 ust. 1. Dylematy i kontrowersje, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska Lublin – Polonia, 2024 r., vol. LXXI, 1, doi:10.17951/g.2024.71.1.173-192.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| eISSN: | 2719-3748 |
| ISSN: | 2657-8573 |
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
