PL EN
ARTYKUŁ NAUKOWY
Zgoda rodzica osoby dotkniętej zaburzeniami psychicznymi, która nie ukończyła 16 lat, na stosowanie wobec niej czynności postępowania leczniczego
 
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet Śląski w Katowicach
 
 
Data publikacji: 31-12-2025
 
 
Autor do korespondencji
Grzegorz Matusik
Uniwersytet Śląski w Katowicach
 
 
PPM 2025;7(4):34-64
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
W niniejszym artykule podjęto rozważania nad problemem zgody wyrażanej przez rodzica osoby małoletniej w wieku poniżej 16. roku życia. Ustalono, że zgoda rodzica nie jest oświadczeniem woli ani czynnością prawną, natomiast stanowi oświadczenie podobne do oświadczenia woli. Rodzic (w tym przysposabiający oraz zastępczy) dysponuje samodzielnym i autonomicznym uprawnieniem do jednoosobowego wyrażania zgody na czynności lecznicze w zakresie ochrony zdrowia psychicznego swojego dziecka. Zgoda nie stanowi działania w sferze reprezentacji dziecka, tylko jest przyznaną na podstawie szczególnych przepisów ustaw medycznych prerogatywą rodzica mającego status przedstawiciela ustawowego. Wynika z tego wiele konsekwencji, w tym dotyczących następstw niezachowania wymaganej w niektórych przypadkach formy dla oświadczenia o zgodzie, wad oświadczenia oraz sposobów rozstrzygania sytuacji milczenia jednego z rodziców lub złożenia przez rodziców odmiennych oświadczeń w sprawie zgody.
REFERENCJE (49)
1.
Balicki M., Fiutak A., Gardocka T., Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz, Warszawa 2024.
 
2.
Dąbrowski A. A., Zgoda rodziców na leczenie dziecka w świetle unormowań prawa polskiego, w: Rodzina w prawie administracyjnym, red. A. Ziółkowska, A. Gronkiewicz, Katowice 2015.
 
3.
Dąbrowski S., Pietrzykowski J., Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Komentarz, Warszawa 1997.
 
4.
Dercz M., Izdebski H., Rek T., Dziecko-pacjent i świadczeniobiorca, Warszawa 2015.
 
5.
Dobrzański B., Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. B. Dobrzański, J. Ignatowicz, Warszawa 1975.
 
6.
Dukiet-Nagórska T., Autonomia pacjenta a polskie prawo karne, Warszawa 2008.
 
7.
Haak H., Haak-Trzuskawska A., Pokrewieństwo i powinowactwo (pochodzenie dziecka, stosunki między rodzicami a dziećmi, przysposobienie), Warszawa 2019.
 
8.
Haberko J., Prawnomedyczne relacje rodzice-dziecko-państwo, w: Dziecko-Rodzice-Państwo w kontekście świadczeń zdrowotnych, edukacyjnych i przemocy domowej, red. M. Łączkowska-Porowska, Warszawa 2020.
 
9.
Haberko J., Sytuacja małoletniego uczestnika eksperymentu medycznego. Uwagi na tle nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, PiP 2022, Nr 11.
 
10.
Haberko J., Sytuacja prawna dziecka jako pacjenta, Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 2020, Nr 1(19),.
 
11.
Ignaczewski J. (aktualizacja K. Pudłowska), R. Zegadło, Władza rodzicielska, w: Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem, Warszawa 2019.
 
12.
Ignaczewski J., Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2009.
 
13.
Ignaczewski J., Zgoda pacjenta na leczenie, Warszawa 2003,.
 
14.
Ignatowicz J., Prawo rodzinne, Warszawa 2002.
 
15.
Ignatowicz J., Władza rodzicielska, w: System prawa rodzinnego i opiekuńczego, red. J. St. Piątowski, Wrocław-Warszawa 1985.
 
16.
Jagielski K., Istota i treść władzy rodzicielskiej, SC 1963, t. III.
 
17.
Janiszewska B., Zgoda na udzielenie świadczenia zdrowotnego. Ujęcie wewnątrzsystemowe, Warszawa 2013.
 
18.
Jędrejek G., Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019.
 
19.
Kiełbasa S., Niedzielski A., Regulacje prawne dotyczące zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego małoletniemu - wybrane zagadnienia, w: Odpowiedzialność w ochronie zdrowia, red. M. Zdyb et. al., Warszawa 2018.
 
20.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, red. M. Fras, M. Habdas, Lex 2023.
 
21.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. H. Dolecki, T. Sokołowski, Warszawa 2013.
 
22.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. J. Wierciński, Warszawa 2014.
 
23.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2012,.
 
24.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2023.
 
25.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. M. Domański, J. Słyk, Legalis 2024.
 
26.
Kodeks rodzinny o opiekuńczy. Komentarz, red. K. Piasecki, Warszawa 2011.
 
27.
Kosonoga-Zygmunt J., Zgoda rodziców na udzielenie świadczenia zdrowotnego, Prok. i Prawo 2018, Nr 5.
 
28.
Kubiak R., Nowe uwarunkowania prawne przeprowadzania eksperymentów medycznych, PS 2021, Nr 1.
 
29.
Kubiak R., Zgoda na zabieg leczniczy przeprowadzony u osoby małoletniej. Rola sądu opiekuńczego, Rodzina i prawo 2015, Nr 33.
 
30.
Kubiak R., Prawo medyczne, Warszawa 2010.
 
31.
Manowska M., Gałecki P., Przyjęcie małoletniego do szpitala psychiatrycznego w myśl polskiego prawa. Część I, Psychiatria Polska 2021, Nr 3(55).
 
32.
Mańk Z., Władza rodzicielska, Warszawa 1978.
 
33.
Paprzycki L., Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego, Kraków 1996.
 
34.
Pazdan M., Dobra osobiste i ich ochrona, w: System Prawa Prywatnego. Prawo cywilne - część ogólna. t. 1, red. M. Safjan, Warszawa 2012.
 
35.
Puk M., Kompetencje przedstawiciela ustawowego do wyrażania zgody na interwencję medyczną wobec pacjenta małoletniego, Zeszyt Studencki Kół Naukowych WPiA UAM 2014, Nr 4.
 
36.
Rafałowicz P., Pająk K., Jurek T., Sytuacja lekarza wobec braku zgody rodziców na świadczenia zdrowotne udzielane pacjentowi małoletniemu, Pomeranian Journal of Life Sciences 2019, Nr 1(65).
 
37.
Safjan M., Prawo i medycyna. Ochrona praw jednostki a dylematy współczesnej medycyny, Warszawa 1998.
 
38.
Słyk J., Zezwolenie (zgoda) sądu opiekuńczego na udzielenie świadczenia zdrowotnego małoletniemu pacjentowi (art. 32 i 34 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty), Prawo w Działaniu 2016, Nr 25.
 
39.
Smyczyński T., Prawo rodzinne i opiekuńcze, Warszawa 2003.
 
40.
Sobolewski P., Zgoda na zabieg medyczny, w: System Prawa Medycznego. Instytucje Prawa Medycznego, t. 1, red. L. Bosek, M. Safjan, Warszawa 2018.
 
41.
Sokołowski T., Władza rodzicielska nad dorastającym dzieckiem, Poznań 1987.
 
42.
Sośniak M., Funkcje i skuteczność zgody osoby uprawnionej w zakresie ochrony dóbr osobistych, w: Prace z prawa cywilnego, Wrocław-Warszawa 1985.
 
43.
Sośniak M., Znaczenie zgody uprawnionego w zakresie cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej, ZNUJ. Prace Prawnicze 1959, z. 6.
 
44.
Strzebinczyk J., Prawo rodzinne, Kraków 2003.
 
45.
Strzebinczyk J., Władza rodzicielska, w: System Prawa Prywatnego. Prawo rodzinne i opiekuńcze, red. T. Smyczyński, Warszawa 2011.
 
46.
Szer S., Prawo rodzinne w zarysie, Warszawa 1969.
 
47.
Świderska M., Zgoda pacjenta na zabieg medyczny, Toruń 2007.
 
48.
Wojcieszak A., Rola przedstawiciela ustawowego w procesie wyrażania zgody na zabieg medyczny wobec pacjenta małoletniego, w: Prawo - rodzina - praca, red. M. Andryszczak, R. Badowiec, D. Gęsicka, Toruń 2017.
 
49.
Zieliński A., Sądownictwo opiekuńcze w sprawach małoletnich, Warszawa 1975.
 
eISSN:2719-3748
ISSN:2657-8573
Journals System - logo
Scroll to top