ARTYKUŁ NAUKOWY
Prawne ramy stosowania terapii cyfrowej, jako subsydiarnej formy procesu leczenia
1
Uniwersytet Śląski w Katowicach
2
Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie
Data nadesłania: 05-09-2025
Data ostatniej rewizji: 10-09-2025
Data akceptacji: 19-09-2025
Data publikacji: 27-07-2026
PPM 2026;8(1):84-122
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wraz z postępem technologicznym terapie cyfrowe zyskują na znaczeniu jako innowacyjna i skuteczna forma leczenia, oferując nowe możliwości dla systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Celem artykułu jest analiza i ocena obecnych ram prawnych regulujących stosowanie terapii cyfrowej jako subsydiarnej formy leczenia, ze szczególnym uwzględnieniem wyzwań, jakie polski system prawny napotyka przy integracji nowych technologii zdrowotnych z tradycyjnymi modelami opieki.
Tekst wprowadza w definicję i zakres terapii cyfrowej oraz jej potencjalne zastosowania, a następnie omawia polskie regulacje prawne, kwestie ochrony danych osobowych i prywatności pacjentów oraz związane z tym dylematy etyczne. Szczególna uwaga poświęcona jest identyfikacji luk prawnych oraz potrzebie dostosowania obowiązujących przepisów.
Artykuł zawiera również porównanie z ramami prawnymi wybranych państw Unii Europejskiej, wskazując najlepsze praktyki mogące stanowić wzorzec dla Polski. Na podstawie przykładów krajowych zaprezentowano praktyczne aspekty wdrażania terapii cyfrowych.
W zakończeniu przedstawiono postulaty de lege ferenda, których celem jest stworzenie bardziej elastycznego i otwartego na innowacje środowiska prawnego, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony pacjentów i ich danych.
REFERENCJE (70)
1.
Batyuk L, Zhernovnykova O. Modern educational digital competence of future doctors of Poland as a European state. NC. 2 wrzesień 2022;3(108):55-65.
2.
Capobianco E. On Digital Therapeutics. Front Digit Humanit [Internet]. 10 listopad 2015 [cytowane 1 mrzec 2024];2. Dostępne na:.
3.
Crisafulli S, Santoro E, Recchia G, Trifirò G. Digital Therapeutics in Perspective: From Regulatory Challenges to Post-Marketing Surveillance. Front Drug Saf Regul. 8 czerwiec 2022;2:900946.
4.
Czarnuch M., Grabowski M., Najbuk P.,Kołtowski Ł., Balsam P., Pachocki J., Jaśkiewicz M., Luba A., Otoczenie regulacyjne telemedycyny w Polsce - stan obecny i nowe otwarcie.
5.
Dahlhausen F, Zinner M, Bieske L, Ehlers JP, Boehme P, Fehring L. There’s an app for that, but nobody’s using it: Insights on improving patient access and adherence to digital therapeutics in Germany. DIGITAL HEALTH. styczeń 2022;8:205520762211046.
6.
Dang A, Arora D, Rane P. Role of digital therapeutics and the changing future of healthcare. J Family Med Prim Care. 2020;9(5):2207.
7.
Durbajło P., Piskorz-Ryń A., Problemy cyberbezpieczeństwa w telemedycynie. [w:] Telemedycyna i e-zdrowie, red. I. Lipowicz, G. Szpor, M. Świerczyński, Warszawa 2019.
8.
Furlepa K, Tenderenda A, Kozłowski R, Marczak M, Wierzba W, Śliwczyński A. Recommendations for the Development of Telemedicine in Poland Based on the Analysis of Barriers and Selected Telemedicine Solutions. IJERPH. 22 styczeń 2022;19(3):1221.
9.
Fernandes FA, Chaltikyan GV. Analysis of Legal and Regulatory Frameworks in Digital Health: A Comparison of Guidelines and Approaches in the European Union and United States. J Int Soc Telemed eHealth [Internet]. 14 grudzień 2020 [cytowane 11 luty 2024];8. Dostępne na: https://ojsdev1.ukzn.ac.za/ind....
10.
Fürstenau D, Gersch M, Schreiter S. Digital Therapeutics (DTx). Bus Inf Syst Eng. czerwiec 2023;65(3):349-60.
11.
Gooding P. Mapping the rise of digital mental health technologies: Emerging issues for law and society. International Journal of Law and Psychiatry. listopad 2019;67:101498.
12.
Grigolo S, Agresta I, Mazzariol S, van Doorne D. The patient, digital health and digital therapeutics. The patient. (4).
29.
https://www.healthxl.com/blog/ digital‐health‐digital‐medicine‐digital‐therapeutics‐dtx‐whats‐the‐difference. [dostęp 11.03.2024].
37.
Kawczyńska M. Legal Aspects of Telemedicine in Poland and Challenges in Times of Pandemic. W: Dudzik S, Kawka I, Śliwa R, redaktorzy. Obywatel w centrum działań e-administracji w Unii Europejskiej [Internet]. Ksiegarnia Akademicka Publishing; 2023 [cytowane 31 marzec 2024]. s. 157-76. Dostępne na: https://books.akademicka.pl/pu....
38.
Kogut-Czarkowska M., Czapska M. m Health - próba definicji oraz wybrane zagadnienia prawne [w:] Prawo nowych technologii, dane osobowe i cyberbezpieczeństwo, Internet i media, handel elektroniczny, prawo IT, technologie. red X Konarski, „Monitor Prawa Pracy” (dodatek) 2019/21.
40.
Jankowski M., Klimczak ‑Wieczorek A., Kloc M., Matuszewski M.,Rozum J., Telemedycyna w Polsce. Możliwości i szanse rozwoju. Fundacja im Lesława A Pagi, Warszawa 2016.
41.
Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, Plan działania w dziedzinie e-zdrowia na lata 2012-2020 - Innowacyjna opieka zdrowotna w XXI wieku.
42.
Kułach A, Wilkosz K, Wybraniec M, Wieczorek P, Gąsior Z, Mizia-Stec K, i in. Managed Care after Acute Myocardial Infarction (MC-AMI) — Poland’s nationwide program of comprehensive post-MI care improves prognosis in 2-year follow-up. A single high-volume center intention-to-treat analysis. Kardiol Pol. 28 luty 2023;81(2):123-31.
43.
Lustgarten SD, Elhai JD. Technology use in mental health practice and research: Legal and ethical risks. Clinical Psychology: Science and Practice [Internet]. czerwiec 2018 [cytowane 11 luty 2024];25(2). Dostępne na: http://doi.apa.org/getdoi.cfm?....
44.
Makin S. The emerging world of digital therapeutics. Nature. 26 wrzesień 2019;573(7775):S106-9.
45.
Matyja H., Zagadnienia terminologiczne. [w:] Prawo nowych technologii, red K Flaga-Gieruszyńska, J Gołaczyński, Warszawa 2021.
46.
Nowak A.,Telemedycyna transgraniczna - problematyka prawa właściwego dla przypadków odpowiedzialności cywilnej podmiotów medycznych na gruncie prawodawstwa unijnego. „Prawo Mediów Elektronicznych” 2018/1.
47.
Oręziak B. Legal Aspects of e-Health and the Reality of the Polish Society. PwD. 2019;38:65-77.
48.
Palanica A, Docktor MJ, Lieberman M, Fossat Y. The Need for Artificial Intelligence in Digital Therapeutics. Digit Biomark. 8 kwiecień 2020;4(1):21-5.
49.
Phan P, Mitragotri S, Zhao Z. Digital therapeutics in the clinic. Bioengineering & Transla Med. lipiec 2023;8(4):e10536.
50.
Prodan A, Deimel L, Ahlqvist J, Birov S, Thiel R, Toivanen M, i in. Success Factors for Scaling Up the Adoption of Digital Therapeutics Towards the Realization of P5 Medicine. Front Med. 12 kwiecień 2022;9:854665.
51.
Refolo P, Sacchini D, Raimondi C, Spagnolo AG. Ethics of digital therapeutics (DTx). European Review for Medical and Pharmacological Sciences. wrzesień 2022;26(18):6418-23.
52.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/we (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
53.
Sakowska-Baryła.M, Pawełczyk M, Jankowska M. Artificial intelligence and selected aspects of digital transformation in healthcare system [w:] Prawo sztucznej inteligencji i nowych technologii 2. red B Fischer, A Pązik, M Świerczyński, Warszawa 2022.
54.
Sawyer-Morris G, Wilde JA, Molfenter T, Taxman F. Use of Digital Health and Digital Therapeutics to Treat SUD in Criminal Justice Settings: a Review. Curr Addict Rep [Internet]. 27 grudzień 2023 [cytowane 11 luty 2024]; Dostępne na: https://link.springer.com/10.1....
55.
Sepah SC, Jiang L, Peters AL. Long-Term Outcomes of a Web-Based Diabetes Prevention Program: 2-Year Results of a Single-Arm Longitudinal Study. J Med Internet Res. 10 kwiecień 2015;17(4):e92.
56.
Sverdlov O, Van Dam J, Hannesdottir K, Thornton‐Wells T. Digital Therapeutics: An Integral Component of Digital Innovation.
57.
Świtała K., Interoperability and security of medical data in e-health systems and telemedicine. [w:] Telemedycyna i e-Zdrowie Prawo i informatyka, red I Lipowicz, G Szpor, M Świerczyński, Warszawa 2019.
58.
Taylor CB, Fitzsimmons‐Craft EE, Graham AK. Digital technology can revolutionize mental health services delivery: The COVID ‐19 crisis as a catalyst for change. Intl J Eating Disorders. lipiec 2020;53(7):1155-7.
60.
Torous J, Hsin H. Empowering the digital therapeutic relationship: virtual clinics for digital health interventions. npj Digital Med. 16 maj 2018;1(1):16.
61.
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz.U.2023.2465 t.j. z dnia 2023.11.13).
62.
Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 344).
63.
Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 34).
64.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146).
65.
Weightman M. Digital psychotherapy as an effective and timely treatment option for depression and anxiety disorders: Implications for rural and remote practice. J Int Med Res. czerwiec 2020;48(6):030006052092868.
66.
WHO Global Observatory for eHealth, mHealth: new horizons for health through mobile technologies: second global survey on eHealth. World Health Organization, 2011.
67.
Wilde JA, Zawislak K, Sawyer-Morris G, Hulsey J, Molfenter T, Taxman FS. The adoption and sustainability of digital therapeutics in justice systems: A pilot feasibility study. International Journal of Drug Policy. czerwiec 2023;116:104024.
68.
Wita K, Kułach A, Sikora J, Fluder J, Nowalany-Kozielska E, Milewski K, i in. Managed Care after Acute Myocardial Infarction (MC-AMI) Reduces Total Mortality in 12-Month Follow-Up—Results from a Poland’s National Health Fund Program of Comprehensive Post-MI Care—A Population-Wide Analysis. JCM. 30 wrzesień 2020;9(10):3178.
69.
Van Kessel R, Roman-Urrestarazu A, Anderson M, Kyriopoulos I, Field S, Monti G, i in. Mapping Factors That Affect the Uptake of Digital Therapeutics Within Health Systems: Scoping Review. J Med Internet Res. 25 lipiec 2023;25:e48000.
70.
Zabrzycki J., Małecka-Massalska T., Telemedycyna - medycyna i technika w walce o nasze zdrowie. „Zdrowie Publiczne” 2010/4.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| eISSN: | 2719-3748 |
| ISSN: | 2657-8573 |
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
