RESEARCH ARTICLE
The Maxim »Volenti Non Fit Iniuria« in the Context of Irreversible Medical and Cosmetic Procedures
1
Uniwersytet SWPS
Submission date: 2025-09-03
Final revision date: 2025-09-03
Acceptance date: 2025-09-03
Publication date: 2026-07-27
PPM 2026;8(1):154-178
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT
The text discusses the legal maxim »volenti non fit iniuria«, analyzing its application in the context of medical and cosmetic procedures within the framework of contemporary socio-cultural changes. It explores how this principle relates to criminal law and the limits of individual rights to self-determination over one's body. The issue concerns medical and cosmetic procedures, which affect human bodily integrity, such as vasectomy, so-called gender reassignment, tattoos, and body scarification. Although these procedures are governed by the same legal regulations, they vary in availability and criminal law consequences. This variation depends on the nature of the affected goods, whether they are individual, social, or a combination of both.
REFERENCES (55)
3.
Cieślak M., Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia, Wyd. Praw. PWN, Warszawa 1995, s. 255-257.
4.
Danieluk B., Kościuczuk Ł., Prokop J., Społeczna percepcja tatuażu w Polsce, Instytut Psychologii UMCS, Lublin 2003.
5.
Derek M., Karnoprawne znaczenie woli dzierżyciela dobra prawnego, KIPK, Kraków 2021.
6.
Dulko S., Imieliński K., Glosa do wyroku SN z dnia 25 lutego 1978 r., III CZP 100/77, OSP 1983, nr 10, poz. 217.
7.
Ferenz J.M., Operacje korekty płci: czyn legalny czy bezprawny?, „Family Forum”, nr 6/2016, Wyd. UO.
9.
Filar M., Odpowiedzialność karna związana z nieterapeutycznymi czynnościami lekarskimi, „Prawo i Medycyna”, nr 5/2000.
11.
Filar M., Krześ S., Marszałkowska-Krześ E., Zaborowski P., Odpowiedzialność lekarzy i zakładów opieki zdrowotnej, LexisNexis, Warszawa 2004.
14.
Hirszfeld M., Seksualizm a kryminalistyka. Przestępstwa i choroby na tle płciowym, Warszawa-Kraków-Poznań-Stanisławów, b.d.
15.
Hoggan L., Tatuaż i piercing. Ocena moralna, „Miesięcznik Egzorcysta”, nr 43/2013.
16.
Hryniewicz E., Zgoda dysponenta dobrem prawnym na gruncie prawa karnego [w:] Zgoda pokrzywdzonego, [red.] Zawłocki R., C. H. Beck, Warszawa 2012.
17.
Ignatowicz J., Glosa do uchwały SN z dnia 22 września 1995 r., III CZP 118/95, OSP 1996, nr 4.
18.
Imieliński K., Dulko S., Filar M., Transpozycje płci. Transseksualizm i inne zaburzenia identyfikacji płciowej, ARC-EN-CIEL, Kraków 2001.
19.
Kadyszewski B., Instytucja zgody dysponenta dobrem prawnym na przykładzie zabiegów ubezpładniających, „Roczniki Administracji i Prawa”, nr 3/2021.
20.
Kowalewska-Łaguna M., Dobrowolna sterylizacja w prawie polskim na tle prawnoporównawczym, „Państwo i Prawo”, nr 1/2014.
21.
Kozakiewicz S., Ciało dla Pana, a Pan dla ciała (1 Kor 6, 13) – przyczynek do teologii ciała ludzkiego, „Polonia Sacra”, t. 19, nr 3(40)/2015.
22.
Kozioł I., Łakomy K., Wyłączenie odpowiedzialności karnej lekarza za wykonanie chirurgicznego zabiegu zmiany płci, „Zeszyt Studencki Kół Naukowych Wydziału Prawa UAM”, nr 9/2019.
23.
Kubiak R., Czy zgoda na ciężki uszczerbek na zdrowiu jest skuteczna prawnie [w:] Meandry prawa karnego i kryminalistyki. Księga jubileuszowa prof. zw. dra hab. Stanisława Pikulskiego, [red.] Kasprzak J., Cieślak W., Nowicka I., Szczytno 2015.
24.
Lott B., Maluso D., Społeczne uczenie się męskości i kobiecości [w:] Kobiety i mężczyźni: odmienne spojrzenie na różnice, [red.] Wojciszke B., Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004.
25.
Ludwikowki J., Aby zmienić płeć, trzeba pozwać do sądu rodziców, http://prawo.gazetaprawna.pl, 08.06.2015.
26.
Mana-Walasek S., Status prawny zabiegów trwałej antykoncepcji, autoreferat rozprawy doktorskiej, Warszawa 2020.
27.
Mikuczewski J., Tatuaż? Przeczytaj zanim zrobisz, DEON.pl, 2015; https://deon.pl/wiara/wiara-i-....
28.
Młynarczyk-Puławska K., Analiza porównawcza zgody wyłączającej odpowiedzialność karną w prawie europejskim, „Studia Europejskie”, nr 3/2017.
31.
Oszukowska E., Słowikowska-Hilczer J., Wolski J. K., Kula P., Sosnowski M., Kula K., Chirurgia w andrologii, „Chirurgia Polska”, nr 8/2006.
32.
Pawłowicz J. J., Wazektomia: metoda „antykoncepcji” czy okaleczanie mężczyzn?, „Teologia i Moralność”, nr 8/2010.
33.
Piskorski J., Volenti non fit iniuria – niedoceniana czy przeceniana zasada prawa karnego? [w:] Zgoda pokrzywdzonego, [red.] Zawłocki R., C. H. Beck, Warszawa 2011.
34.
Rejman G., Odpowiedzialność karna lekarza, Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1991.
35.
Rejmaniak R., Problemy interpretacyjne wybranych pojęć zawartych w art. 192 k.k., „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych”, nr 4/2012.
36.
Reshef M., Wazektomia na życzenie – karnoprawne skutki jej dokonania, „Medyczna Wokanda”, nr 5/2013.
37.
Rybczyński M., Czy można skutecznie wyrazić zgodę na spowodowanie u siebie uszczerbku na zdrowiu?, „Votum Separatum”, nr 2-3/2015.
38.
Safjan M., Glosa do postanowienia SN z dnia 22 marca 1991 r., IIICRN 28/91, „Przegląd Sądowy”, nr 2/1993.
40.
Siemons S., Vleugels M., van Balken M., Braat D., Nieboer T., Male or female sterilization – the decision making process: Counselling and regret, „Sexual & Reproductive Healthcare”, nr 33/2022.
41.
Sitarz O., Czy naruszenie/narażenie wyłącznie własnego dobra może być przesłanką penalizacji? [w:] Zbrodnia i kara. Refleksje o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości prawa karnego, [red.] Zalewski W., Potulski J., Snarski T., Gdańsk 2022.
42.
Sitarz O., Dobrowolna sterylizacja [w:] Między stabilnością a zmiennością prawa karnego. Dylematy ustawodawcy, [red.] Cieślak W., Romańczuk-Grącka M., Olsztyn 2017.
43.
Snarski R., Dopuszczalność dobrowolnej sterylizacji – uwagi na tle prawnoporównawczym, „Przegląd Prawniczy Uniwersytetu Warszawskiego”, nr 2/2015.
44.
Sośniak M., Glosa do wyroku SN z 25 lutego 1978 r., III CZP 100/77, OSP 1983, nr 10, poz. 217.
46.
Świderska M., Zgoda pacjenta na zabieg medyczny, Tow. Naukowe Organizacji i Kierownictwa, Toruń 2007.
47.
Urbanowicz K., Bętkowska M., Prawne aspekty zmiany płci – uwagi na gruncie prawa polskiego oraz wybranych krajów europejskich, „Medyczna Wokanda” nr 10/2018.
48.
Warylewski J., Karalność praktyk sadomasochistycznych a prawo do prywatności, „Gdańskie Studia Prawnicze”, nr 4/1999.
49.
Warylewski J., O duszy uwięzionej w obcym ciele. Dopuszczalność chirurgicznej zmiany płci w świetle prawa karnego, „Gazeta Sądowa”, nr 7-8/2000.
50.
Wąsek A., Czy dobrowolna sterylizacja jest przestępstwem, „Państwo i Prawo”, nr 8/1988.
51.
Weber M., Polityka jako zawód i powołanie, Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak” | Fundacja im. Stefana Batorego, Kraków | Warszawa 1998.
52.
Wołodkiewicz W., Regulae iuris. Łacińskie inskrypcje na kolumnach Sądu Najwyższego Rzeczypospolitej Polskiej, C.H. Beck, Warszawa 2011.
53.
Wróbel J., Transseksualizm z perspektywy eklezjalnej, „Family Forum”, nr 6/2016, INoR WT UO.
54.
Zalewski W., Zgoda pokrzywdzonego. O postulacie kodyfikacji kontratypu [w:] Zbrodnia i kara. Refleksje o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości prawa karnego, [red.] Zalewski W., Potulski J., Snarski T., Gdańsk 2022.
55.
Zielińska E., Warunki dopuszczalności zabiegów sterylizacji, „Państwo i Prawo”, nr 9/1985.
Share
RELATED ARTICLE
| eISSN: | 2719-3748 |
| ISSN: | 2657-8573 |
We process personal data collected when visiting the website. The function of obtaining information about users and their behavior is carried out by voluntarily entered information in forms and saving cookies in end devices. Data, including cookies, are used to provide services, improve the user experience and to analyze the traffic in accordance with the Privacy policy. Data are also collected and processed by Google Analytics tool (more).
You can change cookies settings in your browser. Restricted use of cookies in the browser configuration may affect some functionalities of the website.
You can change cookies settings in your browser. Restricted use of cookies in the browser configuration may affect some functionalities of the website.
