PL EN
RESEARCH ARTICLE
Local Government Units as Creating Entities of SPZOZ’s – A Few Remarks from the Public Finance Perspective
 
More details
Hide details
1
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie
 
 
Publication date: 2025-12-31
 
 
Corresponding author
Paweł Szecówka
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie
 
 
PPM 2025;7(4):144-167
 
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT
The article addresses the issue of whether it is justified to maintain the status of local government units (LGUs) as entities establishing independent public healthcare institutions (SPZOZ). The author, through an analysis of the applicable legal regulations, points to the lack of clear legal grounds for assigning LGUs the task of organizing and financing healthcare services-placing particular emphasis on the financing aspect. The healthcare system in Poland is based on funding from the National Health Fund, which calls into question the appropriateness of holding LGUs responsible for SPZOZs. The article also discusses the consequences of the current legal framework, including financial opacity and unclear division of competences, which may lead to systemic inconsistencies. Alternative solutions are proposed, such as transferring the function of establishing SPZOZs to government administration bodies or clarifying the regulations in an unambiguous manner - with emphasis on the latter. The author argues that regardless of the reform path chosen, it is essential to uphold the principle of legality and to increase transparency in the financing of the healthcare system.
REFERENCES (44)
1.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.).
 
2.
Ustawa z 11.09.2015 r. o zdrowiu publicznym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1670 z późn. zm.).
 
3.
Ustawa z 15.04.2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 799 z późn. zm.).
 
4.
Ustawa z 27.08.2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.).
 
5.
Ustawa z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm.).
 
6.
Ustawa z 5.06.1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 107 z późn. zm.).
 
7.
Ustawa z 5.06.1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 581).
 
8.
Ustawa z 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 z późn. zm.).
 
9.
Druk sejmowy nr 562. Uzasadnienie do Rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw.
 
10.
Bartkowski J., Wzmocnienie finansowe gmin, powiatów i województw [w:] Podgórska-Rykała J. (red.), Trutkowski C. (red.), Potrzeba zmian w samorządzie terytorialnym. Warszawa 2023.
 
11.
Borkowska I., Ocena kondycji publicznej opieki zdrowotnej w Polsce. „Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów” 2018, nr 165, s. 27-48.
 
12.
Ciechorski J., Art. 51 [w:] Ciechorski J., Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz do wybranych przepisów, LEX/el. 2024.
 
13.
Ciechorski J., Jednostka samorządu terytorialnego jako podmiot tworzący zakład opieki zdrowotnej, [w:] Podgórska-Rykała J. (red.), Borski M. (red.), Modele administracji samorządowej w wybranych państwach europejskich, Sosnowiec 2017, s. 161-184.
 
14.
Ciechorski J., Status szpitala publicznego jako emanacji państwa, „Przegląd Prawa Publicznego” 2022, nr 1, s. 64-86.
 
15.
Ciechorski J., Szecówka P., Amendment to Article 59 of the Medical Activity Act – Some Remarks on the Financial Responsibility of Local Government Units for the Net Loss of Independent Public Healthcare Institutions. (npubl. artykuł złożony do druku w czasopiśmie „Studia Iuridica”).
 
16.
Cyman D., Zasady budżetowe [w:] Drwiłło A. (red.), Podstawy finansów i prawa finansowego. Warszawa 2018.
 
17.
Dyląg A., Status prawny samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej,.
 
18.
„Monitor Prawniczy” 2011/17.
 
19.
Glumińska-Pawlic J., Specyficzne zasady rachunkowości, sprawozdawczości, nadzoru, kontroli oraz odpowiedzialności w sektorze finansów publicznych, w aspekcie charakterystyki gospodarki finansowej jednostek sektora finansów publicznych [w:] Ruśkowski E. (red.), System prawa finansowego, t. II, Prawo finansowe sektora finansów publicznych. Warszawa 2010.
 
20.
Gromek Z., Glosa do wyroku TK z dnia 20 listopada 2019 r., K 4/17, „Przegląd Sejmowy”, 2021, nr 2 (163), s. 267-280.
 
21.
Lenio P., Modele ochrony zdrowia i źródła ich finansowania [w:] Lenio P., Publicznoprawne źródła finansowania ochrony zdrowia. Warszawa 2018.
 
22.
Lenio P., Podmioty polskiego systemu ochrony zdrowia [w:] Lenio P., Publicznoprawne źródła finansowania ochrony zdrowia. Warszawa 2018.
 
23.
Lenio P., Rodzaje wydatków na finansowanie ochrony zdrowia z budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz budżetu państwa [w:] Lenio P., Publicznoprawne źródła finansowania ochrony zdrowia. Warszawa 2018.
 
24.
Lipowicz I., Słowo wstępne [w:] I. Lipowicz (red.), System Prawa Samorządu Terytorialnego, t. I, Podstawowe pojęcia i podstawy prawne funkcjonowania. Warszawa 2022.
 
25.
Pest P., Zasada jawności [w:] Pest P., Zasady budżetowe a współczesność. Warszawa 2025.
 
26.
Pietraszewska-Macheta A., Świerczek L., Art. 132 [w:] Pietraszewska-Macheta A. (red.), Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, wyd. IV, Warszawa 2023.
 
27.
Rabiej E., Jednostka samorządu terytorialnego jako podmiot tworzący SPZOZ – analiza wybranych aspektów prawnych i finansowych, „Optimum. Economic Studies”, 2018, 3(93),.
 
28.
s. 159-170.
 
29.
Ruksza P., Szecówka P., Nowa ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego – ocena niektórych efektów na wybranych przykładach gmin i miast województwa śląskiego [w:] M. Grzybowski (red.), B. Przywora (red.), Konstytucyjne determinanty finansów publicznych – perspektywa polska i porównawcza. Częstochowa 2025.
 
30.
Salachna J. M., Konstytucyjne uwarunkowania samodzielności finansowej samorządu terytorialnego w aspekcie decyzyjnym (zarządczym) [w:] Lewkowicz P. J. (red.), Stankiewicz J. (red.), Konstytucyjne uwarunkowania tworzenia i stosowania prawa finansowego.
 
31.
i podatkowego. Białystok 2010.
 
32.
Szetela P., Rola samorządu terytorialnego w polskim systemie ochrony zdrowia: organizator, podmiot tworzący oraz płatnik, „Zdrowie Publiczne i Zarządzanie”, 2015, 13(1),.
 
33.
s. 55-68.
 
34.
Urban K., Art. 9a [w:] Pietraszewska-Macheta A. (red.), Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Komentarz, wyd. IV. Warszawa 2023.
 
35.
Zemke-Górecka A., Od budżetowego do ubezpieczeniowego systemu finansowania świadczeń zdrowotnych w Polsce. „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2010, nr 142, s. 99-114.
 
36.
Zubik M., Sokolewicz W., Art. 7 [w:] Garlicki L. (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II, Warszawa 2016.
 
37.
Wyrok TK z 18.12.2002 r., sygn.. akt. K 43/01.
 
38.
Wyrok TK z 20.11.2019 r., sygn. akt. K 4/17.
 
39.
Monitor Finansowania Ochrony Zdrowia, 2024 r. (https://federacjaprzedsiebiorc...) (dostęp: 20.05.2025);.
 
40.
Wydatki na ochronę zdrowia w latach 2021-2023, Główny Urząd Statystyczny 2024, (https://stat.gov.pl/obszary-te...) [dostęp: 28.07.2025].
 
41.
Wydatki na ochronę zdrowia w latach 2018-2020, Główny Urząd Statystyczny 2021 https://stat.gov.pl/obszary-te... [dostęp: 30.07.2025].
 
42.
Omyła-Rudzka M., Opinie na temat funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej. Komunikat z badań CBOS, 2023 r. (https://www.cbos.pl/PL/publika...) [dostęp: 20.05.2025].
 
43.
Polak M., Niemal 100 proc. więcej pacjentów "pilnych" w kolejkach do specjalistów. Zadłużenie szpitali 23,8 mld zł. Jest raport, 2025 r. (https://www.rynekzdrowia.pl/Fi...) [dostęp: 20.05.2025].
 
44.
Tambor M., Ile i z jakich źródeł wydajemy na zdrowie w Polsce? (https://izp.wnz.cm.uj.edu.pl/p...) [dostęp: 28.07.2025].
 
eISSN:2719-3748
ISSN:2657-8573
Journals System - logo
Scroll to top