Opracowanie zawiera przegląd najistotniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczących przyjęcia bez zgody do szpitala psychiatrycznego w tzw. trybie wnioskowym wraz z ich omówieniem. Szczególnie ważna jest eksponowana przez Sąd Najwyższy funkcja gwarancyjna jaką pełnią te przepisy w stosunku do autonomii osoby chorej psychicznie. W przeglądzie omówiono zakres podmiotowy przyjęcia bez zgody w trybie wnioskowym, a także wszystkich podmioty (organy) uprawnione do złożenia wniosku o przymusową hospitalizację. Niemniej ważne jest stanowisko Sądu Najwyższego dotyczące innych niż choroba psychiczna przesłanek umożliwiających orzeczenie o hospitalizacji bez zgody (autor proponuje określenie ich jako przesłanki behawioralne przyjęcia). Wspomniano również o projekcie rządowym zmian przepisów ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, które w omawianym zakresie – zdaniem autora – zdecydowanie osłabiają ich funkcję gwarancyjną.