PL EN
RESEARCH ARTICLE
Premenstrual dysphoric disorder as a cause of insanity and of significantly limited insanity of a perpetrator of criminal offence
 
More details
Hide details
1
Akademia Humanitas
 
 
Publication date: 2025-12-08
 
 
Corresponding author
Justyna Lutkowska
Akademia Humanitas
 
 
PPM 2025;7(3):62-86
 
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT
This article refers to the key subject connected with criminal liability such as insanity and severely limited insanity. A group of conditions which may have impact on the sanity of a perpetrator of a forbidden act includes “other mental distress” and premenstrual dysphoric disorder may belong to this group. This disorder affects women only and is characterized by the occurrence of both somatic and psychiatrist nature. The objective of this analysis is first and foremost the discussion of a subject of premenstrual dysphoric disorder from a point of view of recognizing this nosological unit as one of the sources of criminal insanity and significantly limited sanity. Whereas, from the analysis of this issue one can conclude that the premenstrual dysphoric disorder may lead to the significant limitation of sanity, however in some cases one should not rule out even the complete preclusion of sanity, however in some cases one cannot rule out even a complete preclusion of sanity of a female perpetrator during the committing by them of a forbidden act.
REFERENCES (40)
1.
Bałanda-Bałdyga A., Pałucka K., Niedźwiedź J. i in., Objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego u kobiet w wieku rozrodczym – badania wstępne, „Kwartalnik Naukowy Fides Et Ratio” 55, 3/2023.
 
2.
Bolechała F., Stan psychiczny a odpowiedzialność karna – regulacje prawne i kryteria medyczne w Polsce oraz innych państwach, „Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii” LIX/2009.
 
3.
Brzezińska J., Habzda-Siwek E., Kobiety – sprawczynie przestępstw. Wybrane aspekty, Wrocław 2021.
 
4.
Burdzik M., Osoba z zaburzeniami psychicznymi jako uczestnik procesu karnego, Warszawa 2025.
 
5.
Cary E., Simpson P., Premenstrual disorders and PMDD – a review, „Best practice & Research Clinical Endocrinology & Metabolism” 31, 1/2024, DOI: 10.1016/j.beem.2023.101858, https://www.sciencedirect.com/....
 
6.
Czerwińska A., Pawłowski T., Zaburzenia funkcji poznawczych w depresji – znaczenie, charakterystyka oraz możliwości leczenia, „Psychiatria Polska” 54, 3/2020.
 
7.
Dąbrowska-Wnuk M., Biopsychospołeczne aspekty cyklicznej zmienności w obszarze realizowania przez kobiety funkcji prokreacyjnych na przykładzie zespołu napięcia przedmiesiączkowego, [w:] Dworak A., Leksy K. (red.), Kobieta – zdrowie – ciało: perspektywa biopsychospołeczna, Katowice 2014.
 
8.
Dubol M., Stiernman L., Wikström J. i in., Differential grey matter structure in women with premenstrual dysphoric disorder: evidence from brain morphometry and data-driven classifcation, „Translational Psychiatry” 12/2022, DOI: 10.1038/-s41398-022-02017-6, https://www.nature.com/article....
 
9.
Eccles H., Sharma V., The association between premenstrual dysphoric disorder and depression: A systematic review, „Journal of Affective Disorders Reports” 12/2023, DOI: 10.1016/j.jadr.2023.100504, https://www.sciencedirect.com/... S26669-15323000422.
 
10.
Fuse-Nagase Y., Kono Y., Understanding of premenstrual dysphoric disorder and premenstrual syndrome among professionals in Japanese university health services: A survey with simulated cases, „Asian Journal of Psychiatry” 102/2024, DOI: 10.1016/j.ajp.2024.104275, https://www.sciencedirect.com/....
 
11.
Gałecki P., Eichstaedt K., Psychiatria sądowa, Warszawa 2022.
 
12.
Gierowski J.K., Paprzycki L.K., Niepoczytalność i psychiatryczne środki zabezpieczające. Zagadnienia prawno-materialne, procesowe, psychiatryczne i psychologiczne, Warszawa 2013.
 
13.
Giezek J., Świadomość sprawcy czynu zabronionego, Warszawa 2013.
 
14.
Golonka A., Niepoczytalność i poczytalność ograniczona, Warszawa 2013.
 
15.
Gordon M., Zabójcy kwalifikowani ze znacznym stopniem ograniczenia poczytalności (art. 31§ 2 KK), [w:] A. Rzepliński, M. Ejchart-Dubois, M. Niełączna (red.), Dożywotnie pozbawienie wolności. Zabójca, jego zbrodnia i kara, Warszawa 2017.
 
16.
Góralski P., Zakłócenia czynności psychicznych (art. 31 § 1 k.k.) jako podstawa stwierdzenia poczytalności ograniczonej lub niepoczytalności sprawcy czynu zabronionego, [w:] Bojarski J., Daśko N., Lachowski J., Oczkowski T., Ziółkowska A. (red.), Współczesne oblicza prawa karnego, prawa wykroczeń, kryminologii i polityki kryminalnej. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Violetcie Konarskiej-Wrzosek, LEX/el.2023.
 
17.
Heitzman J., Postępowanie w stanach dysforycznych i zaburzeniach kontroli impulsów, „Psychiatria Polska” 41, 6/2007.
 
18.
Islas-Preciado D., Ramos-Lira L., Estrada-Camarena E., Unveiling the burden of premenstrual dysphoric disorder: a narrative review to call for gender perspective and intersectional approaches, „Frontiers in Psychiatry” 15/2025, DOI: 10.3389/fpsyt.2024.1458114, https://www.frontiersin.org/jo....
 
19.
Kil J., Szydło J., Neuroprawo a przypisanie winy sprawcy czynu zabronionego, „Roczniki Administracji i Prawa” 1, XX/2022.
 
20.
Kotlicka-Antczak M., Zaburzenia psychiczne związane z cyklem menstruacyjnym, [w:] Urban-Kowalczyk M. (red.), Zaburzenia psychiczne kobiet, Warszawa 2020.
 
21.
Kozłowski P., Kozłowska M., Kozłowska K. i in., Ocena częstości występowania objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego u młodych kobiet, „Journal of Education Health and Sport” 7, 7/2017.
 
22.
Maciejewska D., Kapłon K., Wojtala L. i in., Premenstrual Syndrome and Premenstrual Dysphoric Disorder From the theory to the clinical approach, „Journal of Education Health and Sport” 31, 1/2023.
 
23.
Miśkiewicz M., Niepoczytalność i poczytalność ograniczona w perspektywie prawno-psychiatrycznej, „Roczniki Administracji i Prawa” 4, XXIII/2023.
 
24.
Paul S., Pal A., Premenstrual Syndrome and Premenstrual Dysphoric Disorder: A Review of their History with an Eye on Future, „Annales of Indian Psychiatry” 6, 4/2022.
 
25.
Pękacz-Kilińska A., Kobieta jako sprawczyni zabójstwa w ujęciu kryminologicznym, [w:] Dajnowicz-Piesiecka D., Jurgielewicz-Delegacz E., Pływaczewski E. W. (red.), Badania kryminologiczne a praktyka. Perspektywa krajowa i międzynarodowa, Warszawa 2021.
 
26.
Reilly T.J., Patel S., Unachukwu I.C. i in., The prevalence of premenstrual dysphoric disorder: Systematic review and meta-analysis, „Journal of Affective Disorders” 349/2024.
 
27.
Rose N., The Biology of Culpability: Pathological Identity and Crime Control in a Biological Culture, „Theoretical Criminology” 4, 1/2000.
 
28.
Rzepliński A., Ejchart-Dubois M., Niełączna M. (red.), Dożywotnie pozbawienie wolności. Zabójca, jego zbrodnia i kara, Warszawa 2017.
 
29.
Solomon L., Premenstural Syndrome: the Debate Surrounding Criminal Defense, „Maryland.
 
30.
Law Review” 54, 2/1995.
 
31.
Sundström-Poromaa I., Comasco E., New Pharmacological Approaches to the Management of Premenstrual Dysphoric Disorder, „CNS Drugs” 37/2023.
 
32.
Szajna A.P., „Przestępca w spódnicy” – wybrane aspekty przestępczości kobiet, [w:] Gruza E., Tomaszewski T., Goc M. (red.), Problemy współczesnej kryminalistyki, Warszawa 2017.
 
33.
World Health Organization, International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems, 11th Revison, https://icd.who.int/browse/202..., 8.03.2025.
 
34.
Yan H., Ding Y., Guo W., Suicidality in patients with premenstrual dysphoric disorder – A systematic review and meta-analysis, „Journal of Affective Disorders” 295/2021.
 
35.
Zalewski W., Biologiczne i biosocjologiczne uwarunkowania przestępczości, [w:] Drzazga E., Grzyb M. (red.), Nowe kierunki w kryminologii, Warszawa 2018.
 
36.
Zoll A., Komentarz do art. 31, [w:] A. Zoll, W. Wróbel (red.), Kodeks karny. Część Ogólna, Tom I. Część I. Komentarz do art. 1-52, LEX/el. 2016.
 
37.
Ustawa z 6.06.1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 17 z późn. zm.).
 
38.
Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Karna z 18.07.2024 r., III KK 173/24, Legalis nr 3104573.
 
39.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu – II Wydział Karny z 18.12.2023 r., II AKa 210/23, Legalis nr 3058018.
 
40.
Wyrok Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izba Karna z 7.02.1963 r., V K 423/62, Legalis nr 518613.
 
eISSN:2719-3748
ISSN:2657-8573
Journals System - logo
Scroll to top