PL EN
GLOSA
O staranności i ostrożności w rozumowaniu diagnostycznym
 
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji
 
 
Data publikacji: 08-12-2025
 
 
Autor do korespondencji
Przemysław Konieczniak
Uniwersytet Warszawski, Wydział Prawa i Administracji
 
 
PPM 2025;7(3):153-179
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Jest to studium dwu stanów faktycznych, rozpoznanych w trybie odpowiedzialności zawodowej przez sądy lekarskie. W obu chodziło o postawienie diagnozy fałszywie negatywnej (nierozpoznanie rzeczywistej choroby), przez co lekarz niejako sam sobie uniemożliwił dalsze adekwatne postępowanie z pacjentem. Osobliwością tych przypadków było, że wcześniej lekarz wykonał poprawne badanie podstawowe i na tej podstawie znał wszystkie informacje potrzebne do wyciągania wniosków. Nic też nie wskazywało, by jego wykształcenie ogólne miało luki i nie znał symptomatologii chorób. Jedyne czego mu zabrakło, to wstępnego domysłu, co właściwie pacjentowi jest. W jednej z dwu spraw dodatkowym wątkiem była potrzeba uwzględnienia procedury intelektualnej zwanej diagnostyką różnicową, bo stwierdzone objawy mogły odpowiadać różnym chorobom (na co lekarz jednak także nie zwrócił uwagi). W tradycyjnym paradygmacie nauk prawnych i prawnej odpowiedzialności nie ma przeszkód, żeby oświadczyć, że ktoś czegoś się nie domyślił, ale powinien i mógł się domyśleć. Jednak kategoria „powinności domyślenia się” jest z racjonalnego punktu widzenia dziwna. Być może pojawianie się takich stanów faktycznych wymaga przemyślenia, czy uznawana przez nas filozofia odpowiedzialności jest właściwa i słuszna. Końcowa część zawiera krótkie, dodatkowe uwagi o zagadnieniach związku przyczynowego, statystyki i prawdopodobieństwa, które w jednej ze spraw miały znaczenie dla rozstrzygnięcia.
REFERENCJE (21)
1.
F. Bolechowski, Podstawy ogólnej diagnostyki klinicznej, wyd. 3, Warszawa 1982.
 
2.
M. Boratyńska, P. Konieczniak, Prawa pacjenta, Warszawa 2001.
 
3.
P. Dąbrowski, Nawracające infekcje uszu, „Lekarz POZ” nr 6 z 2018 r.
 
4.
European Centre for Disease Prevention and Control, Mumps. Annual Epidemiological Report for 2022.
 
5.
A. Jezusek, Przyczynowość zaniechania oraz rola powiązań kauzalnych w obiektywnym przypisaniu skutku, CzPKiNP nr 4 z 2015 r,.
 
6.
D. Kahneman, Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym, Warszawa 2012.
 
7.
D. Kahneman, O. Sibony, C.R. Sunstein, Szum, czyli skąd się biorą błędy w naszych decyzjach, Warszawa 2022.
 
8.
M. Król-Bogomilska, Odpowiedzialność karna za przestępstwa popełnione wskutek zapomnienia, „Zeszyty Naukowe IB PS” nr 12 z 1979 r., nr 12.
 
9.
M. Król-Bogomilska, „Formy winy” w prawie karnym w świetle psychologii, Warszawa 1991.
 
10.
J. Kuczkowski, Aktualne problemy w rozpoznawaniu i leczeniu ostrego i wysiękowego zapalenia ucha środkowego, „Forum Medycyny Rodzinnej” nr 5 z 2011 r.
 
11.
J. Sawicki, Błąd sztuki przy zabiegu leczniczym w prawie karnym, doktrynie i orzecznictwie, Warszawa 1965.
 
12.
A. J. Singer, J. L. Burstein, F. M. Schiavone, Poradnik lekarza izby przyjęć, Warszawa 2001.
 
13.
O. Sitarz, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2020 r., IV KK 221/191, PPM nr 1-2 z 2021 r.
 
14.
T. Sroka, Odpowiedzialność karna za niewłaściwe leczenie. Problematyka obiektywnego przypisania skutku, Warszawa 2013.
 
15.
J. A. Stockman III, T. E. Corden, J. J. Kim, Vademecum diagnostyki różnicowej w pediatrii, Warszawa 1993.
 
16.
E. Szczeklik, Diagnostyka ogólna chorób wewnętrznych, wyd. VI, Warszawa 1974.
 
17.
System Prawa Medycznego, t.III, Odpowiedzialność prawna w związku z czynnościami medycznymi, red. T. Dukiet-Nagórska, A. Liszewska, Warszawa 2021.
 
18.
D. A. Varrasso, Ostre zapalenie ucha środkowego: leczenie przeciwbakteryjne czy obserwacja?, „Medycyna po Dyplomie” nr 2 z 2010 r., przedruk z Acute Otitis Media: Antimicrobial Treatment or the Observation Option?, „Current Infectious Disease Reports” nr 11 z 2009 r.
 
19.
W. Wolter, Błąd w prawie karnym w ujęciu systematycznym [w:] tenże, Studia z zakresu prawa karnego, Kraków 1947.
 
20.
H.R. Wulff, P.C. Gøtzsche, Racjonalna diagnoza i leczenie, Łódź 2005.
 
21.
W. M. Yater, W. F. Oliver, Diagnostyka różnicowa w praktyce lekarskiej, Warszawa 1964.
 
eISSN:2719-3748
ISSN:2657-8573
Journals System - logo
Scroll to top