Analiza polskiej regulacji wspomaganego samobójstwa w kontekście orzeczenia niemieckiego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lutego 2020 r

Autor

  • Patryk Kościelny Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Słowa kluczowe:

wspomagane samobójstwo, Federalny Trybunał Konstytucyjny, prawo do samostanowienia, godność człowieka, ochrona życia

Abstrakt

Niniejsza publikacja ma na celu zbadanie polskiej regulacji wspomaganego samobójstwa pod kątem jej konstytucyjności. Punktem wyjścia jest analiza orzeczenia niemieckiego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego, które skutkowało depenalizacją oferowania pomocy do samobójstwa w ramach usługi profesjonalnej przez przedsiębiorców w Niemczech, a w konsekwencji całkowitą legalizacją wspomaganego samobójstwa w tym kraju. Tezy zawarte w przywołanym orzeczeniu odnoszą się jednak do kwestii znacznie szerszych, takich jak: ratio legis penalizacji samobójstwa wspomaganego, rozumienie prawa do życia i zadań państwa w zakresie jego ochrony, uprawnienie jednostki do decydowania o swojej śmierci w ramach realizacji prawa do samostanowienia i związanie tego prawa z godnością człowieka. W opracowaniu podjęto próbę przeniesienia zasadności tychże tez na grunt polskiego porządku prawnego, przybliżając polską regulację wspomaganego samobójstwa znajdującą się w Kodeksie karnym oraz zapisy Konstytucji. W tekście starano się także wskazać na złożoność problemu samobójstwa wspomaganego, krótko odnosząc się do jakże różnego podejścia do rozpatrywanego zjawiska przez wybrane ustawodawstwa europejskie oraz do kontrowersji społecznych z nim związanych. Przedstawiono ponadto propozycje de lege ferenda w obrębie rozpatrywanej materii w polskim porządku prawnym oraz racje przemawiające za koniecznością ich wprowadzenia, wynikające z wpływu uwarunkowań kulturowych.

Bibliografia

A. Barczak-Oplustil, Sprzeciw wobec podjęcia działań ratujących życie wyrażony względem gwaranta niebędącego lekarzem. Zarys problemu, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” rok XV: 2011

. U. K. Ćwiklicz, Eutanazja a wspomagane samobójstwo, „Przegląd Policyjny” 3 (95) 2009

P. Gensikowski, Eutanazja i wspomagane samobójstwo w Holandii (w obliczu zmian), „Prokuratura i Prawo” 4/2002,

J. Giezek, Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, [w] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, red. J. Giezek, Warszawa 2014

P. Góralski, Pomoc i namowa do samobójstwa (art. 151 k.k) w poglądach doktryny oraz danych statystycznych, „Nowa kodyfikacja prawa karnego. Tom III”, Wrocław 2003

J. Harris, The Value of Life, London 1989

Komunikat z badań CBOS BS/142/2009

P. Konieczniak, W sprawie eutanatycznej pomocy do samobójstwa, „Państwo i Prawo” 5/1999

J. Legemante, Twenty-Five Years of Dutch Experience and Policy on Euthanasia and Assisted Suicide: An Overview [w:] Asking to Die: Inside the Dutch Debate about Euthanasia, red. D. C. Thomasma, Dordrecht 1998

J. Malczewski, Problemy z prawną kwalifikacją lekarskiej pomocy do samobójstwa (art. 151 k.k), „Prokuratura i Prawo” 11/2018

J. Malczewski, [w] System Prawa Medycznego, (red. nacz. E. Zielińska), Tom. II cz.2, Wolters Kluwer 2019

G. Marckmann, Verbot der „geschäftsmäßigen Förderung der Selbsttötung“ in Deutschland: Eine gute Lösung für alle Beteiligten?, 6. Österreichischer Interdisziplinärer Palliativkongress Festspielhaus Bregenz 27. bis 29. April 2017

M. Szeroczyńska, Eutanazja i wspomagane samobójstwo na świecie. Studium prawnoporównawcze, Kraków 2004

A. Śledzińska-Simon, Rola Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kształtowaniu standardów w zakresie bioetyki i biotechnologii [w] Prawa człowieka wobec rozwoju biotechnologii, Wolters Kluwer 2013

K. Warecka, Strasburg: warunki szwajcarskiego "wspomaganego samobójstwa" niewystarczająco precyzyjne. Gross przeciwko Szwajcarii - wyrok ETPC z dnia 14 maja 2013 r., skarga nr 67810/10

A. Wąsek, Prawnokarna problematyka samobójstwa, Warszawa 1982

A. Zoll, [w] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, t. II, red. A. Zoll, Warszawa 2008

##submission.downloads##

Opublikowane

2021-01-14

Jak cytować

Kościelny, P. (2021). Analiza polskiej regulacji wspomaganego samobójstwa w kontekście orzeczenia niemieckiego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 lutego 2020 r. Przegląd Prawa Medycznego, 2(2). Pobrano z https://przegladprawamedycznego.pl/ojs/index.php/ppm/article/view/35