Koniec klauzuli sumienia? - sprawa Steen p. Szwecji oraz Grimmark p. Szwecji

Autor

  • Marta Puścion Uniwersytet Warszawski

Słowa kluczowe:

klauzula sumienia, pielęgniarki, aborcja, wolność wyznania

Abstrakt

Prezentowana glosa dotyczy decyzji wydanych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w lutym 2020 r. Sprawy dotyczyły położnych, którym odmówiono zatrudnienia z powodu niewyrażenia zgody na uczestnictwa w zabiegach przerywania ciąży. Kobiety zarzuciły niedoszłym pracodawcom - szpitalom - pogwałcenie wolności wyznania i dyskryminację. Europejski Trybunał Praw Człowieka zadecydował, że owszem, doszło do ograniczenia wolności myśli, sumienia i wyznania położnych, jednak było to uzasadnione przepisami prawa szwedzkiego, które jednoznacznie stanowią, że pracownik musi wykonywać wszystkie obowiązki określone przez pracodawcę. Ingerencja w wolność wyznania pielęgniarek była poza tym uzasadniona ochroną zdrowia kobiet chcących poddać się zabiegowi przerwania ciąży. Trybunał uznał również, że nie doszło do dyskryminacji położnych. Autorka stoi na stanowisku, że decyzja Trybunału wraz z uzasadnieniem zasługuje na aprobatę. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i  przepisy obowiązujące w Szwecji, gdzie obowiązuje bardzo liberalne prawo aborcyjne, które nie gwarantuje możliwości powołania się na klauzulę sumienia przez pielęgniarki i położne, należy pozytywnie ocenić decyzję Trybunału. Jednak nie należy odczytywać decyzji TSUE jako przełomowej, ponieważ jeżeli sprawa dotyczyłaby innego stanu faktycznego np. z Polski, wynik mógłby być zupełnie inny. W glosie zostało podkreślone, że sytuacja w Polsce po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. dotycząca klauzuli sumienia lekarzy wprowadziła zamęt prawny i niejasną sytuację prawną pielęgniarek i położnych, których to orzeczenie nie dotyczyło.

Bibliografia

B. Dobrowolska i P. Cegiełko, Instytucja klauzuli sumienia w zawodzie pielęgniarki i położnej, http://www.ptb.org.pl/pdf/dobrowolska_cegielko_klauzula_1.pdf

D. Karkowska, Wskazanie możliwości uzyskania świadczenia zdrowotnego u innego podmiotu, [w] D. Karkowska, C. Włodarczyk, Prawo medyczne dla pielęgniarek, Warszawa 2013.

Ch. Munthe, Conscientious refusal in health care: the Swedish solution, “Journal of Medical Ethics”, vol. 42 2016

J. Różyńska, Klauzula sumienia, [w] System Prawa Medycznego (red. nacz. E. Zielińska), t. II cz. 1 Regulacja prawna czynności medycznych, (red. M. Boratyńska, P. Konieczniak), Wolters Kluwer 2019

M. Sadowska, Komentarz do art. 12 [w] W. Lis, M. Sadowska, Ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej. Komentarz, Warszawa 2019.;

A. Sieńko. Klauzula sumienia a samodzielność wykonywania zawodu pielęgniarki – refleksja prawna, “Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne”., 8(4) /2018

M. Świeca, Klauzula sumienia – jako rozwiązanie kolizji norm prawa stanowionego z normami światopoglądowymi, “Prawo i Medycyna” 3-4/2013,

##submission.downloads##

Opublikowane

2021-01-14

Jak cytować

Puścion, M. (2021). Koniec klauzuli sumienia? - sprawa Steen p. Szwecji oraz Grimmark p. Szwecji. Przegląd Prawa Medycznego, 2(2). Pobrano z https://przegladprawamedycznego.pl/ojs/index.php/ppm/article/view/33