Czy sumienie zawodowe jest kwestią moralności?

Autor

  • Mateusz Klinowski Uniwersytet Jagielloński

Słowa kluczowe:

moralność, klauzula sumienia, sumienie

Abstrakt

Obserwowana w Polsce tendencja do powoływania się przez przedstawicieli kolejnych zawodów i profesji na “klauzulę sumienia” ma swoje źródło w interpretacji lekarskiej klauzuli sumienia zaproponowanej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego nr K 12/14. W pracy podaję argumenty na rzecz twierdzenia, że jest to interpretacja błędna, oparta na nietrafnej interpretacji terminu “sumienie”, którym posługujemy się mówiąc o wyłączeniach światopoglądowych lub sprzeciwie sumienia. W to miejsce proponuję taką rekonstrukcję znaczenia tego terminu, która pozostaje w zgodzie zarówno z prawem międzynarodowym, jak również potocznymi intuicjami dotyczącymi roli sumienia i moralności w wykonywaniu określonych zawodów czy funkcji. Jednocześnie jednak zaproponowane w pracy znaczenie terminu “sumienie” uniemożliwia odwoływanie się do prywatnych poglądów moralnych osób wykonujących te zawody i funkcje. Dzięki temu akceptacja stwierdzenia, że każdy zawód i profesja mają prawo do odpowiednio rozumianego sprzeciwu sumienia nie naraża nas na anarchizację systemu prawa i uzależnienie jego skuteczności od poglądów moralnych osób wykonujących określone zawody i funkcje.

Bibliografia

Żuradzki (2016, ss. 107-114).

Zbigniew Szawarski, Nie masz prawa, Gazeta Wyborcza, 1 sierpnia 2014, s. 8

Andrzej Zoll, Każdy ma prawo do klauzuli sumienia, Gazeta Wyborcza, 19-20 lipca 2014, ss. 20-21.

Włodzimierz Galewicz, Jak rozumieć medyczną klauzulę sumienia, Diametros № 34, 2012, ss. 136-153.

Thomas May, Rights of Conscience in Health Care, Social Theory & Practice, 27 (1), 2001, ss. 111-128.

Jakub Pawlikowski „Klauzula sumienia – ochrona czy ograniczenie wolności sumienia lekarza? Głos w obronie wolności sumienia lekarzy” Dyskusja: Jakich świadczeń medycznych wolno odmówić ze względów moralnych? 1.10. 2012, s.4 - http://www.ptb.org.pl/pdf/pawlikowski_klauzula_1.pdf

Tomasz Żuradzki Uzasadnienie sprzeciwu sumienia, Diametros 47/2016, ss. 98-128

Robert F. Card, Reasonability and Conscientious Objection in Medicine: A Reply to Marsh and an Elaboration of the Reason-Giving Requirement, “Bioethics” (28/6) 2014, ss. 320-326.

James F. Childress, Appeals to Conscience, “Ethics” (89/4) 1979, ss. 317-8.

Mark R. Wicclair, Negative and Positive Claims of Conscience, Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics (2009) 18, ss. 14–22.

Zbigniew Szawarski, Klauzula sumienia a prawa pacjenta, Res Humana nr 5/2014, ss. 12-16: http://www.kulturaswiecka.pl/node/911.

Por. Wojciech Brzozowski, Prawo lekarza do sprzeciwu sumienia (po wyroku Trybunału Konstytucyjnego), Państwo i Prawo, 7/2017, ss. 23-36.

Magdalena Chrzczonowicz, Klauzula sumienia dla aptekarzy? Sejmowa komisja jest za. Ale leków testowanych na zwierzętach nie obejmie, OKO Press 8 LUTEGO 2018 - https://oko.press/klauzula-sumienia-dla-aptekarzy-sejmowa-komisja-lekow-testowanych-zwierzetach-obejmie/

Jak skutecznie należy stosować klauzulę sumienia https://ordoiuris.pl/klauzula-sumienia-dla-farmaceutow ,

Klauzula sumienia także dla farmaceutów https://www.sfkp.pl/art,klauzula-sumienia---wazne-dokumenty.html

Martyna Bunda, Przemoc wpisana w klauzulę sumienia, Polityka, 9 stycznia 2018.

rozmowa z Mariuszem Sieniewiczem, dyrektorem Miejskiego Ośrodka Kultury w Olsztynie, Duży Format, 21 stycznia 2019, ss. 12-14.

Tomasz Gizbert-Studnicki, Adam Dyrda, Andrzej Grabowski, Metodologiczne dychotomie. Krytyka pozytywistycznych teorii prawa, Wolters Kluwer, Warszawa 2016.

Ronald Dworkin, Biorąc prawa poważnie, Wydawnictwo Naukowe PWN 1998

##submission.downloads##

Opublikowane

2019-12-31

Jak cytować

Klinowski, M. (2019). Czy sumienie zawodowe jest kwestią moralności?. Przegląd Prawa Medycznego, 1(2). Pobrano z https://przegladprawamedycznego.pl/ojs/index.php/ppm/article/view/10